د امریکا د کانګرس غړو د افغانو متحدینو د ملاتړ لپاره دوهګونګوندیز د افغانانو د سمون لایحه وړاندې کړه
د افغان متحدینو سره د امریکا د ژمنې د پوره کولو په موخه، د امریکا د کانګرس غړي، جېسن کرو، چې پخوا یو نظامي او د استازو جرګې د وسلوالو خدمتونو د کمېټې غړی دی، یو دوه ګونديز قانوني وړاندیز په نامه د افغان د تعدیل لایحه (Afghan Adjustment Act) وړاندې کړې ده. دا قانون به لسګونو زرو هغو افغانانو ته چې دا مهال د لنډمهالې بشري دوستانه وضعیت (Humanitarian Parole) لاندې په امریکا کې ژوند کوي، دایمي قانوني استوګنې ته لاره هواره کړي.
یاده لایحه د کانګرس د غړې، ماریانت میلر-میکس په همکارۍ، چې د آیووا ایالت استازې او ۲۴ کاله په نظامي برخو کې پاتې شوی، چمتو شوی دی. موخه یې د هغو افغانانو لپاره قانوني ثبات او امنیت برابرول دي، چې د امریکا له افغانستانه د ۲۰۲۱ کال له وتلو وروسته ایستل شوي دي. ډېری دا کسان له امریکایي ځواکونو سره په نظامي، استخباراتي او بشردوستانه ماموریتونو کې ښکېل وو، او اوس د همدې همکارۍ له امله په افغانستان کې له جدي ګواښونو سره مخ دي. دغه دوه ګوندي نوښت به هغو افغانانو ته هم ګټه ورسوي چې د کډوالۍ ځانګړې ویزې (SIV) لپاره غوښتنلیکونه لري، خو لا هم په افغانستان کې بند پاتې دي او کولای شي د هغوی د ایستلو او بیامېشتېدو بهیر له سره پیل کړي.
د افغان د تعدیل قانون مهم ټکي:
• دایمي قانوني استوګنې ته لاره: هغه افغانان چې اوس مهال د لنډمهالې بشردوستانه بڼې یا د لنډمهاله خوندي وضعیت (TPS) لاندې په امریکا کې دي، کولی شي د امنیتي څېړنو له بشپړېدو وروسته دایمي استوګنه ترلاسه کړي.
• د ادارو د همغږۍ د کارکوونکو ډله: د امریکا د بهرنیو چارو وزارت په مشرۍ یوه ګډه دولتي ډله به د هغو افغانانو د انتقال او بیامېشتېدو هڅې همغږي کوي، چې لا هم په افغانستان کې دي.
• د څارنې او حسابورکولو زیاتوالی: دا قانون به د بهرنیو چارو وزارت ته امر وکړي چې د کانګرس د استازو پوښتنو ته په SIV او د امریکا د کډوالو د منلو پروګرام (USRAP) اړه ځواب ورکړي او د وېزو د پروسس ظرفیت لوړ کړي.
• د P-2 پروګرام د شرایطو پراخول: هغه افغانان چې د افغان ځانګړو نظامي ځواکونو لکه ANASOC، افغان هوایي ځواک، د ښځینه تاکتیکي ټیمونو (FTT) او د ځانګړو ماموریتونو د بال څانګې (SMW) غړي وو، د P-2 بیامېشتېدو پروګرام لپاره به مستحق وبلل شي.
• د SIV پروګرام تمدید: د افغانانو لپاره د کډوالۍ ځانګړې وېزې پروګرام به د ۲۰۲۹ کال د ډسمبر تر ۳۱مې پورې وغځول شي او قونسلګرۍ مرکې به په مجازي بڼه هم ترسره کېدلی شي.
• د SIV لاسرسی پراخول: دا طرحه به د امریکايي سرتېرو مور و پلار او خویندو/وروڼو ته د SIV وېزو د ترلاسه کولو اجازه ورکړي. همداراز، هغه افغانان چې د امریکا لپاره په کار کې ژوبل شوي یا وژل شوي، د یوهکلن کاري شرط څخه به مستثنا وي.
یو اخلاقي او ملي مسوولیت
د کانګرس غړي جېسن کرو د دې قانون د بېړنۍ تصویب اړتیا ټینګار وکړ:
"زه په افغانستان کې په جګړه کې وم. که د هغو زړورو افغانانو ملاتړ او مېړانه نه وای چې زموږ ترڅنګ یې جنګېدل، ښایي نن زه ژوندی نه وای... د افغانانو د وضعیت تعدیل قانون یوه مهمه مرحله ده چې ډاډ ورکړي هغوی کولای شي په امریکا کې په امن او درنښت ژوند وکړي."
بله استازې، ماریانت میلر-میکس، چې ۲۴ کاله یې په پوځ کې خدمت کړی دی، زیاته کړه:
"زموږ افغان متحدینو خپل ژوند زموږ د ملاتړ لپاره په خطر کې اچولی دی. دا قانون زموږ ژمنه ورسره ژمنوي او ورته یو قانوني او خوندي لاره برابروي."
د کانګرس استازی کرو، تل د افغان همکارانو ملاتړ کړی دی. هغه مخکې لاندې قوانين وړاندې کړي دي:
• د HOPE او ALLIES قوانين د SIV ویزې د بهیر د ښه کولو او ګړندۍ کولو لپاره
• د افغان همکارانو د ساتنې قانون د SIV پروګرام د پراختیا او تمدید لپاره
• د "وعدو ته درناوی" کاري ډله د امریکا له وتلو وړاندې او وروسته د ادارو ترمنځ همغږي لپاره
هغه همدارنګه د بهرنیو چارو وزارت په بودیجه کې د 12,000 نورو SIV ویزو د تصویب لپاره مهم رول لوبولی دی.
ولې دا موضوع د امریکا په دننه کې افغانانو لپاره مهمه ده؟
هغه افغانان چې امریکا ته ایستل شوي، اوس مهال باید د پناهندګۍ هغه سیستم ته تکیه وکړي چې له ګڼو ستونزو او ځنډونو سره مخ دی، یا د کډوالۍ ځانګړې ویزې (SIV) پروګرام ته چې ډیر خنډونه لري. دغه نوې لایحه د تیر وخت د قانوني هڅو پر بنسټ جوړ شوی چې د ویتنام او عراق له جګړو وروسته د امریکا متحدینو ته دایمي استوګنه ورکړې ده.
د هغو افغانانو لپاره چې د امریکا ماموریت ته یې ملاتړ کړی او په بېړنیو او خطرناکو حالاتو کې ایستل شوي، دا قانون اوږدمهاله او مهم فرصت برابروي ترڅو قانوني حقونه ترلاسه کړي. که تصویب شي، نه یوازې د امریکا اخلاقي ژمنه پوره کوي، بلکې د افغان کورنیو لپاره به د یوې خوندي او ثابتې راتلونکې زمینه برابره کړي چې اوس د امریکا په خاوره کې ژوند جوړوي.